اهمیت حجاب در اسلام

---

اهميت حجاب دراسلام

مقدمه :

حجاب دراسلام اهميت ويژه اي داردوازنصوص قراني است .

به همين خاطرمسائل ريزدرباره ي حجاب درقران كريم مطرح شده ومامسلمانانهم به آن مومن وپايبندبوده ايم اماعليرغم ايمان وپايبندي اغلب ان رابه خوبي نمي شناسيمحتي بعضا"نمي دانيم كه آياقرآن كريم حجاب را مطرح كرده است يا خير؟!مسلم است كهدر اين صورت دچار مشكل خواهيم شد و نمي توانيم از آن به خوبي دفاع كنيم و مانند گذشتهانديشه هاي غلط و بي اساس به نام آن رواج خواهديافت .عشق وايمان به دين در جامعه ي ما قوي است و اشكال مادر ايمان يا عدم ايمان نيستبلكه در نشناختن اسلام و قرآن است كه به آن ايمان داريم.

لغت واصطلاح حجاب

لفظ حجاب يعني پرده حائل وساتر واصطلاحا"بببببه پوشش بانوان ((حجاب))گفته مي شود .در قرآن لفظ حجاب وجود دارد ولي فقط درباره ي همسران پيغمبر (ص)به كاررفته آن هم نه به معني پوشش زنان .قرآن مصداق ونوع حجاب ومباحث ديگر آنرا دقيقا"بيانمي كند اما نه تحت عنوان حجاب .قرآن مبحثي تحت عنوان حجاب ندارد چنان كه اكثر مطالبرا تحتعنوان خاصي مطرح نمي كند .اين از ويژگي هاي خاص قران است كه در عين حالي كه جوانبمختلف يك مسئله را توضيحمي دهد آن ها را تحت عناوين فصل بندي شده مطرح نمي كند .اينمتكلمان و علما هستند كه موضوعات را دسته بندي و نامگذاري مي كنند واز آنها بحث ميكنند.درفقه هم لفظ حجاب براي پوشش بانوان به كار نمي رود بلكه به جاي آن لفظ ((ستر))بهكار مي رود .ولي كلمه ي حجاب براي پوشش زن شايع واصطلاح شده ودر مبحث پوشش بانوان درهمينمعني اصطلاحي كه پوشش است به كار مي رود نه معني لغوي ان كه پرده باشد .

بعضي گمان كرده اند كه حجاب اسلامي از آن جا كه لغت حجاب به معني پردهاست يعني در پرده بودن زن !

وحجاب يعني ((پرده نشيني))وزن خوب زني است كه هميشه درخانه وپشت پردهباشد وبيرون نيايد !همين تلقي از حجاب موجب افراطي هايي شده ونيز موجب شده تا بعضيكه از انديشه قرآني اطلاع ندارند ويا دارند وخود را به ناداني مي زنند حجاب را به((پرده نشيني ))تعبيركرده وبه آن حمله كنند .در مكتوب حاضر هرجا لفظ حجاب به كار ميرود معني اصطلاح آن درنظر است يعني پوشش نه معني لغوي آن يعني پرده

حجاب براي مرد

اولين آيات حجاب براي مردهاست .نخست دستوراتي راجع به رعايت حريم خانهي ديگران مي دهد به اين كه هر كسي مي خواهد وارد خانه ي ديگري شود بايد اجازه بگيردوبراهل خانه سلام كند وبعد وارد شود ونيزمي فرمايد اگر به در خانه اي بدون اطلاع رفتيدوصاحب خانه گفت بازگرديد بدون ناراحتي بازگرديد. سپس مي فرمايد:((اي پيامبر گرامي بهمردان مومن بگو ديدگان خودرافرو پوشند دامن هاي خود را حفظ كنندكه براي ان ها موجبپاكي وطهارت بيشتر روح وجسم است .به درستي كه خدا به انچه مي سازند اگاه است )) .

چنان كه ديده ميشود اولين ايه امر به مردان است .قسمت اول ايه ي شريفهحجاب باطني يعني عفت وحيا وقسمت دوم حجاب ظاهري را بيان فرموده است .يعن نه خود بهنامحرم نگاه كنند ونه خود را در معرض نگاه ديگران بگذارند.

حجاب براي زن

تا اين جا حكم حجاب براي مردها تمام شده وحكم براي زنان شروع مي شود.در ايه ي31سوره ي نور مي فرمايد :

((وبهزنان مومن بگوكه ديدگان خود را فرو پوشند ودامن هاي خود را حفظ كنندوزينت هاي خودرا اشكار نكنند مگر زينت هاي ظاهر را وسرو گريبان هاي خود را با مقنعهيا روسري بپوشانند وزينت هاي خود را اشكار نكنند مگر براي شوهران خود ياپدران خود پدرانشوهرهاي خود يا برادران خود يا پسران برادران خود يازنان خود يامملوكان خود يا مردانطفيلي كه گرايشي به زن ندارند يا كودكان غير مميزونيز پاهاي خود راطوري به زمين نزنندكهزينت هايي كه پنهان كرده اند اشكار شود واي مومنان همگي به سوي خداوند توبه كنيد شايدكه رستگار شويد )).

چنان كه ديده ميشود قسمت اول ايه كه مي فرمايد :

((بهزنان مومن بگو كه ديدگان خود را فرو پوشند ودامن هاي خود را حفظ كنندوزينت هاي خود را اشكار نكنند مگر زينت هاي ظاهر را ))

منهاي تغيير ضماير از مذكر به مونثدقيقا"مطابق با ان چيزي است كهبراي مردان بيان فرمود يعني زنان هم بايد از نامحرم وبلكه ازاندام ممنوعه ي زنان ديگرچشمپوشي بكنند وهم چنين حواس ديگر خودرا نيز مواظبت كنند و دامن هاي خود راهم حفظ كنندواندام خودرا درمعرض ديد نا محرم وبلكه اندام ممنوعه خود را درمعرض ديد زنان ديگر همنگذارند.

حضرت فاطمه(س) وحجاب

فاطمه (س)مظهرعفاف وتقوي سرمشق وسرور تمامي زنان مسلمان است .روزي پيامبر (ص ) ازصحابه پرسيد :

چه چيز براي زنان از همه بهتر است .ياران ندانستندعلي(ع)خدمت فا طمه(س)پاسخ داد :

از همه بهتر اين است كه نه آنها مردان بيگانه را ببيند ونه مردان بيگانهانها را .چه كسي اين پاسخ را براي تو بيان كرد ؟عرض كرد:فاطمه(س)وحضرت فرمود :او پارهتن من است .

روشن است كه علي (ع)پاسخ رامي دانست وسوال از ان بزرگوار براي طرح مقاموالا ومكانت عظيم فاطمه اطهراست .

جايگاه بلند و شخصيت والاي حضرت زهرا (س)روشن تر از ان است كه نياز بهگفتگو داشته باشد در رواياتي امده است كه به هنگام تولد لباسي از بهشت براي ان حضرتاورده شد و جسمش پوشش كامل يافت تازمينه براي تعالي روحش باشد. زهراي اطهر اين برترين الگوي زن وعاليترين چهرهي بشريت گواينكه فريادگري عليه ظلم راپيشه داردوستم برامام خويش را برنمي تابدوازمحدوده خانه پابه بيرون مينهدودراجتماعحضورمي يابدوبابليغ ترين جمله هاازحق وحقيقت دفاع مي كندامااين همه درنهايت آرزويمحياوعفاف است : اودرحالي كه مقنعه رامحكمبه سربسته وخودرادرجامعه اي فراگيرپيچيدهبوددرجمع زنان بني هاشم درحالي كه جامه هاي بلندش قدمهاراپوشيده داشت باابهت آزرم ومتانتشگرفي قدم برميداشت وبراي همگامان راه رفتن اوگام زدن رسول الله (ص) رابه يادمياوردو...

آن حضرت اين شهادت راپس ازرحلت نيزپاس مي داردودستور ميدهدقامت بي جانش رادرحفاظي قراردهندكه حجم بدن نمايان نباشد.اسمابنت عميس ميگويد:روزي فاطمه (س)بهمن فرمود:من ازكارمردم مدينه كه زنان خودرابعد ازوفات به صورت ناخوشايندي براي دفنمي برندوتنهاپارچه اي براو مي افكنندكه حجم بدن ازپشت آن نمايان است ناراضي ام .

اسماگفت:من درسرزمين حبشه چيزي ديده ام كه با آن جنازه مردگان راحمل ميكنندشاخه هايي ازدرخت نخل رابرميدارندو به صورت تابوت مخصوصي درمي آورندپارچه اي رويچوبهاي آن مي افكنندسپس بدن رادرون آن ميگذارندبه گونه اي كه بدن پيدانمي شود.

هنگامي كه فاطمه (س)اين مطلب را شنيدتبسم نمودواين تنها تبسم اوبعدازوفاترسول(ص)بود.

به جهت اهميت موضوع چنين وصيت فرمود :براي من تابوتي تهيه كن كه در موقعحمل جنازه بدنم پيدا نباشد وطرز ساختنش چنين و چنان باشد . اين بانوي اطهر با اينهمه عظمت و جلالت وحراست از جايگاه بلند عفاف در زندگي چونوارد قيامت شود فريادي برخواهد آمد كه:اي مردم چشمهايتان را ببنديد تا فاطمه (س)دختر رسول اكرم عبور نمايد.پيروي از آن بزرگوار والگوگيري آن حضرت درگرو آن است كه زن مسلمان چون اوحق راپاسدارد و بسان اوازعفاف وحرمتشحراست كند وهمانندآن حضرت پوشش كامل را رعايت نمايد ووجودوزندگيورفت وآمد وحضورش درجامعه نمادي از عفاف آزرم وشكوه باشد.

حجاب و نهضت عاشورا

در نهضت عاشورا نيز زنان حضوري جدي ونقشي عظيم دارنددرعين عفاف آزرم وباشكوه پوشش.

آنان در اوج مصائب و سختيها حريم عفاف وحجاب را پاس داشتند وبه آخرينوصيت پيشواي بزرگ شهامت معلم بي بديل شهادت امام حسين (ع) را كه در استانه رفتن بهميدان نبرد آويزه گوش قرار دادند كه فرمود:آماده مصيبت باشيد لباسهاي (روي) خودرا بپوشيدبدانيد خداحامي شماست وازشمامحافظت ميكند وازشر دشمنان نجاتتان

ميدهد وعاقبت امورتان را خيرميكند...بنگريدامامحسين(ع) در اخرين لحظاتحيات زنان رابه حجاب وپاس دا شتن حرمتشان سفارش ميكند .انان نيز چنين مي دانستند كهغداره بندان سپاه يزيد وازمندانوبد سگالان ارتش بني اميه اسير زرق وبرق دنياست زيورالاتخودرا بسوي انان پرتاب كردند تا در پي غارت انان قدريبياسايند.زينب (س)كه پيام اور اينحماسه وقا فله سالار اين پيامبراننور است در كو فه و براي بيدار و جدانها و لرزاندندلها وبهوشاوردن خفتگاندر عين عفاف و از رم سخن گفت:كلام زينب (س)و منش والاياو بههنگام سخن گفتن به گو نه اي بود كه گفتند:بخدا سو گند هرگز زن با ازر ميرا ند يدم كهاز زينبشيواتر سخن بگو يد .ان حضرت با همه ي شكوه وشهامت در مجلس يزيد بپا خاست وپردهدري ان مدعي خلافت را برسرش كوفت و فرياد زد كه:ايا عدالت همين است كه زنان و كنيزانخود را در پس پردهبنشاني و دختران رسول خدا (ص)را در مجلس بيگانگان بر پابداري .پردهزنان ما را هتك كردي ونقاب از چهره شان به غارت...

عوامل بد حجابي وبي حجابي

بي حجابي پديده اي است اجتماعي كه براي رسيدن به عوامل و علل آن بايد با نگاهي اجتماعي مسائل و زمينه هايآن راكاويد.اين بحث از جهات مختلفي قابل توجه است وبي گمان در چگونگي پيدايش و رشدو گسترش آن نمي توان به يك يا چندعامل بسنده كرد.چنانكه راه حلهاي اين معضله ي اجتماعيرا نيز نمي توان ساده انگارانه در مطالبي محدودكرد.

1-تلاش استعمار درزدودن پوشش

2-دگرگوني ارزش ها

3-الگوهاي نا هنجار

4-خلأ هاي دروني

منابع:

1-آيات حجاب،عباس فتحي،جلد اول،انتشارات نسل سومتهران،زمستان1381

2-حجاب از ديدگاه قرآن و سنت،فتحيه فتاحي زاده،جلداول،انتشارات دفتر تبليغاتاسلامي،قم،زمستان1379

3-مجله خانواده ي سبز،بهار83،شماره ي107

همكاران اين صفحه, ژيلا پرويزي, مژده زارعي , سودابه صفياري,زهره زماني,حوريهقاسمي